De eDNA-methode… wat is dat eigenlijk?

Wilt u uw spouwmuur isoleren, maar weet u niet zeker of dat zomaar mag? Dan heeft u misschien al gehoord van de eDNA-methode. Met deze methode kan worden onderzocht of er vleermuizen of andere dieren in de spouwmuur aanwezig zijn. Dat is belangrijk, want vleermuizen zijn beschermde dieren en komen in Bloemendaal relatief vaak voor. De eDNA-methode geeft woningeigenaren en isolatiebedrijven snel duidelijkheid en helpt om verantwoord te isoleren, met respect voor de natuur.

eDNA, een nieuwe kijk in de spouwmuur 

eDNA staat voor environmental DNA. De methode wordt gebruikt om te onderzoeken of er vleermuizen in een spouwmuur verblijven. Vleermuizen laten tijdens hun verblijf kleine sporen achter, zoals huidcellen en uitwerpselen. Deze sporen bevatten DNA.

Een isolatiebedrijf kan met een speciale spons monsters nemen bij openingen in de gevel. De monsters worden vervolgens onderzocht in een laboratorium. Op basis van dat onderzoek kan worden vastgesteld of er DNA van vleermuizen is aangetroffen.

Als er geen vleermuis-DNA wordt gevonden, kan de woning zonder aanvullende maatregelen worden geïsoleerd. Wordt er wel DNA aangetroffen, dan is het mogelijk dat er vleermuizen in de woning aanwezig zijn en mag er niet zomaar worden geïsoleerd.

Wat betekent dit voor u als woningeigenaar?

Bij een negatieve eDNA-uitslag kan het isoleren van de spouwmuur direct doorgaan. Er zijn dan geen extra maatregelen nodig en ook geen vergunning.

Bij een positieve uitslag is dat anders. Dan moet meestal een omgevingsvergunning worden aangevraagd bij de provincie en is aanvullend ecologisch onderzoek nodig. Zolang dat traject loopt, mag er niet worden geïsoleerd. Dit is bedoeld om te voorkomen dat vleermuizen worden verstoord of hun verblijfplaats verliezen.

Op termijn moet het soortenmanagementplan (SMP) van de gemeente Bloemendaal het ecologische onderzoek vervangen. 

Soortenmanagementplan voor Bloemendaal

In het SMP wordt vastgelegd waar beschermde diersoorten in de gemeente voorkomen en hoe zij beschermd kunnen worden. Op basis van zo’n plan kan de gemeente een omgevingsvergunning aanvragen voor een groter gebied of voor de hele gemeente. Dat maakt het voor woningeigenaren eenvoudiger om hun woning te isoleren, zonder een individueel vergunningstraject te hoeven doorlopen. Het ecologische onderzoek naar de beschermde diersoorten in gemeente Bloemendaal is gestart in januari 2025.

De provincie Noord-Holland zal op termijn een omgevingsvergunning verlenen op basis van het soortenmanagementplan voor Bloemendaal. Tot die tijd gelden de huidige regels rondom eDNA, individueel ecologisch onderzoek en natuurvriendelijk isoleren.

Natuurvriendelijk isoleren methode als alternatief

Naast de eDNA-methode bestaat ook de mogelijkheid om te kiezen voor natuurvriendelijk isoleren. Hierbij schakelt u een isolatiebedrijf in dat werkt volgens landelijke richtlijnen die rekening houden met beschermde dieren. In dat geval is vooraf geen ecologisch onderzoek nodig en hoeft u geen omgevingsvergunning aan te vragen. Het is wel belangrijk dat het isolatiebedrijf aantoonbaar volgens deze methode werkt.

Waarom isoleren belangrijk is

Goede isolatie zorgt voor meer comfort in huis, een lagere energierekening en minder uitstoot van broeikasgassen. Daarmee is isoleren een belangrijke stap richting een duurzamere woning. Tegelijkertijd vraagt isoleren om zorgvuldigheid. Woningen worden niet alleen door mensen gebruikt, maar ook door dieren. Door gebruik te maken van methoden zoals natuurvriendelijk isoleren en eDNA-onderzoek, wordt verduurzaming gecombineerd met bescherming van de natuur.