Herfstregen: waar gaat het water heen?

Na een warme en droge zomer is de regen van de afgelopen weken weer even wennen. Maar het water is hard nodig. De zomer van 2026 was uitzonderlijk droog. Ook in onze regio was het neerslagtekort groot. De regen van de afgelopen periode heeft de situatie verbeterd. Maar een paar natte dagen maken een lange droge periode niet meteen ongedaan, geeft ook Rijnland aan.

Het roept de vraag op: waar blijft al dat regenwater eigenlijk? Een deel komt in sloten en andere watergangen terecht, een deel stroomt via de straat of het riool weg en een deel zakt de bodem in. Juist na een droge zomer is het belangrijk om dat water zoveel mogelijk de kans te geven om in de bodem te komen.

Na een droge zomer is regen meer dan welkom

Regen helpt om het watertekort in de bodem en in het watersysteem langzaam aan te vullen. Ook het Hoogheemraadschap van Rijnland houdt de situatie goed in de gaten. Rijnland is het waterschap dat in onze regio het water beheert. Door de neerslag in de afgelopen periode is de droogtesituatie verbeterd. Er is momenteel voldoende zoet water beschikbaar om de waterpeilen in het gebied op niveau te houden. Verschillende maatregelen die tijdens de droogte nodig waren, kunnen daardoor worden afgeschaald.

Niet alle regen zakt de bodem in

De bodem heeft tijd nodig om te herstellen. Tijdens een lange droge periode verdroogt de bovenste grondlaag. En een droge bodem neemt niet meteen alle regen op. Bij een stevige bui kan daardoor een deel van het water over het oppervlak wegstromen. Het water komt dan bijvoorbeeld in een sloot, op straat of in het riool terecht.

Een ander deel van de regen zakt wel de bodem in. Dat water vult eerst het vochttekort aan. Dat is belangrijk voor planten, bomen en andere natuur. Pas als de bodem weer voldoende vochtig is, kan water verder naar beneden zakken en bijdragen aan het grondwater. Hoeveel water daadwerkelijk infiltreert, hangt onder andere af van de bodem, het oppervlak en de hoeveelheid en snelheid van de regen.

Daarom zijn een paar stevige regenbuien niet genoeg om een lange droge periode meteen ongedaan te maken. Sterker nog: veel regen in korte tijd kan dan juist voor wateroverlast zorgen. Hoe de omgeving is ingericht op droge en nattere periodes is dan extra van belang.

Regenwater heeft ruimte nodig

Waar regenwater op een betegelde straat, oprit of terras valt, kan het maar beperkt de bodem in. Het water stroomt daardoor sneller naar de straat, het riool of een watergang. In een groene omgeving krijgt regenwater meer tijd om in de bodem te zakken. In een groene en schaduwrijke omgeving is de kans bovendien kleiner dat de bodem erg uitdroogt.

Door regenwater zoveel mogelijk vast te houden op de plek waar het valt, kan het langzaam in de bodem trekken. Dat helpt bij het aanvullen van het grondwater en zorgt ervoor dat water langer beschikbaar blijft voor planten en bomen. Deze planten en bomen helpen tegelijkertijd ook weer om het water tijdelijk vast te houden.

Wat kunt u doen om regenwater vast te houden?

Ook in een tuin kunt u ervoor zorgen dat regenwater minder snel wordt afgevoerd. Bijvoorbeeld door:

• tegels te vervangen door planten, struiken of een groene border;
• een regenton te plaatsen en het opgevangen water later in de tuin te gebruiken;
• regenwater van het dak of terras naar de tuin te laten stromen in plaats van naar het riool;
• een groen dak aan te leggen, er zijn tegenwoordig veel verschillende opties;
• waterdoorlatende verharding te gebruiken waar bestrating nodig is;
• bladeren in borders zoveel mogelijk te laten liggen. Ze beschermen de bodem tegen uitdroging en leveren voedingsstoffen.

Een groene tuin werkt zo een beetje als een spons. Bij regen kan de bodem water opnemen en vasthouden. In een droge periode is dat vocht vervolgens langer beschikbaar.

De afgelopen zomer laat zien hoe belangrijk het is om voorbereid te zijn op zowel droogte als hevige regen. Kijk daarom ook waar regenwater in uw tuin meer ruimte kan krijgen. Kijk ook eens op de pagina Tuin en Omgeving voor tips en projecten voor een groenere tuin. Wilt u graag persoonlijk advies of weet u niet waar mee te beginnen? Vraag de Tuinranger om hulp! 

Meer weten over water?

Op de het Waterloket op de website van gemeente Bloemendaal(Verwijst naar een externe website) vindt u informatie over grondwater, riolering, wateroverlast, droogte, oppervlaktewater en drinkwater in de gemeente.

 Rijnland beheert een groot netwerk van sloten en andere watergangen en zorgt voor de afvoer en aanvoer van water. Lees op de website van Rijnland(Verwijst naar een externe website) hoe het watersysteem beheert wordt en hoe ze omgaan met zowel droogte als wateroverlast, en de zorg voor voldoende water. Lees ook meer over hoe grondwater en oppervlakte water met elkaar samenhangen en wat er gebeurt bij veel of weinig neerslag.