Koploper Bob maakte zijn woning zo goed als zelfvoorzienend: “De energie die ik nodig heb, wek ik zelf op. Zo is het cirkeltje mooi rond.”

“Ik vind het vanzelfsprekend om mijn huis te verduurzamen,” zegt Bob ter Haak uit Vogelenzang. “Want ik vind het gewoon heel logisch om dingen te verbeteren, en ook wel leuk.” In de elf jaar dat hij in zijn huis woont, heeft hij dan ook stap voor stap van alles aangepakt. Met zijn eigen handen én met slimme hulpmiddelen. Van vloer tot dak, van isolatie tot warmtepomp, zonnepanelen, een groen dak en sinds kort zelfs een thuisbatterij. 

Op een zonnige ochtend zitten we in zijn lichte woonkamer. Veel glas, uitzicht op de groene tuin en overal zie je sporen van zijn eigen werk. Een zelfgemaakte deur of kast, een uitbouw die hij grotendeels zelf afwerkte, een vloer die hij zorgvuldig koos. Bob blijkt een echte handige Harry. Iemand die graag uitzoekt hoe dingen werken, en ze daarna gewoon zelf maakt. Vrijwel alles in huis heeft hij zelf gebouwd, aangepast of verbeterd. Alleen het grote werk en loodgieters- en stucwerk besteedde hij uit.

Het begint met een dosis nieuwsgierigheid

“Het leuke vind ik vooral het uitvogelen,” zegt hij. “Ik heb geen speciale technische opleiding, maar ik heb wel technisch inzicht. Als ik iets interessant vind, ga ik me erin verdiepen. Dan wil ik begrijpen hoe het werkt.” Voor Bob zit de motivatie om te verduurzamen niet zozeer in geld besparen. Het gaat hem vooral om het principe. “Ik vind het logisch om zuinig met de aarde om te gaan. Waarom zou je energie verspillen als het ook anders kan? Maar ik vind het vooral ook een mooi idee dat ik zo veel mogelijk zelfvoorzienend ben. De energie die ik nodig heb, wek ik grotendeels zelf op. Zo is het cirkeltje mooi rond.”

Hij leeft zelf vrij eenvoudig als het om energie gaat. “Ik stook hier niet hoger dan 18 graden. Dat vind ik een prima temperatuur. Mijn vriendin maakt het iets bonter, die heeft het thuis op 16 graden. Dan trekt ze gewoon een extra trui aan.” Toch betekent dat niet dat hij comfort onbelangrijk vindt. “Die vloerverwarming vind ik echt een dijk van een oplossing. Het is een fijne warmte. En ik vind het ook mooi dat je geen radiatoren meer ziet.”

Op de bovenverdiepingen stookt hij vrijwel nergens. In tegenstelling tot de woonkamer heeft zijn werkkamer nauwelijks invallend zonlicht. En de relatief kleine radiator die er hangt geeft te weinig warmte. Daarom maakt hij daar slim gebruik van een infraroodpaneel. Die geeft plaatselijke warmte en wordt alleen ingeschakeld als het nodig is.

Zijn project begon meteen toen hij de sleutel kreeg

Toen Bob in 2015 in zijn huis in Vogelenzang kwam wonen ging hij meteen goed van start. Veel werk deed hij zelf. “Ik begon zodra ik de sleutel had. Ik vond dat ik het maar beter meteen goed kon aanpakken.” Zo bleek achter de houten betimmering aan de voorkant van het huis helemaal geen isolatie te zitten. “Daar heb ik isolatie en een nieuwe gevelbetimmering laten aanbrengen. En ik heb op de hele verdieping nieuwe kozijnen met HR++ glas laten plaatsen.”

Ook de zolder pakte hij grondig aan. “Die heb ik helemaal gestript. Tussen de planken door zag ik de onderkant van de dakpannen. Ik heb het dak van binnenuit geïsoleerd,” vertelt Bob. “En om dat zoldergevoel te behouden heb ik alles daarna weer met houten delen bekleed. Dat vind ik juist mooi, in combinatie met de houten balken,” voegt hij toe. Verder zijn vorig jaar de dakpannen vervangen met daaronder extra isolatie.

Enkele jaren laten vergrootte hij de woonkamer met een goed geïsoleerde uitbouw met een grote HR++ glazen pui en een groen dak. “De uitbouw zelf heb ik laten maken door een aannemer. De hele binnenkant heb ik zelf afgetimmerd en geïsoleerd. Het stucen heb ik dan wel weer laten doen, dat specialistische vakwerk beheers ik niet,” vertelt Bob.

In zijn vernieuwde woonkamer koos hij vervolgens voor vloerverwarming. Omdat hij geen kruipruimte heeft, was dat even een puzzel. “Mijn plafonds zijn niet heel hoog. Met vloerverwarming moet je toch rekening houden met een aantal centimeters verhoging. Onder mijn marmoleumvloer ligt nu een dunne isolatielaag en daarboven de vloerverwarming. Ik heb nu een kleine opstap naar de woonkamer. Wat mij betreft een mooie oplossing.”

Warmtepomp, zonnepanelen en een groen dak

Nog zo’n mooie oplossing was het aanleggen van een groendak op zijn uitbouw. Die legde hij vijf jaar geleden aan. “Dat was helemaal niet zo ingewikkeld. Wel flink tillen. Ik heb namelijk gekozen voor kant en klare bakken met een mix van sedum plantjes. Het ziet er mooi uit en ik hoef er qua onderhoud niets aan te doen. Het blijft mooi.” Zijn groene dak helpt ook om zijn huis in de zomer koeler te houden en houdt het regenwater langer vast. Omdat hij aan de achterkant ook veel glas heeft, liet hij ook zonwerende, half doorzichtige schermen plaatsen. “Ik kan ze omlaag draaien als het nodig is. In de zomer kan het zeker een graad of 10 schelen. Maar in de winter is het juist fijn als de zon mijn huis verwarmt.”

Eind 2023 heeft hij de cv-ketel laten vervangen, voorafgaand aan de installatie van een hybride warmtepomp. “De cv-ketel was al een jaar of vijftien oud en af en toe waren er storingen. Via mijn vriendin kwam ik terecht bij een installateur die zich volledig richt op duurzame installaties zoals warmtepompen en zonnepanelen. Dat sprak me erg aan.” 

De combinatie van nieuwe cv-ketel en hybride warmtepomp is sinds december 2023 in bedrijf. “Ik was echt onder de indruk,” vertelt Bob. “Mijn gasverbruik daalde de eerste winter meteen tot een kwart van mijn oude verbruik. Het scheelt op jaarbasis zo’n 600 tot 700 euro. Tijdelijk had ik wel een hogere elektriciteitsrekening. Maar toen acht maanden later de zonnepanelen werden geïnstalleerd kwam die weer ongeveer terug op het oude niveau. De zeven zonnepanelen zijn precies genoeg voor mijn eigen gebruik. In overleg met de installateur heb ik ze bewust verspreid over verschillende dakvlakken. Niet alles op één kant. Zo vang ik de hele dag zon.”

Een gesloten cirkel

De nieuwste aanwinst is zijn plug-in thuisbatterij. Zoals bij veel van zijn projecten ging daar eerst flink wat uitzoekwerk aan vooraf. “Ik ben me eerst goed gaan verdiepen in wat er allemaal mogelijk is,” vertelt hij. “Welke batterijen er zijn, hoe groot mijn systeem moet zijn en hoe het samenwerkt met mijn zonnepanelen en warmtepomp.” De batterij staat er pas sinds december, dus hij heeft nog geen ervaring opgedaan in een zonnig seizoen. Misschien dat hij er dan voor kiest om er een twee batterij aan te koppelen, als blijkt dat dit efficiënt is.

Voor Bob is de batterij vooral interessant omdat zijn systeem daarmee steeds meer een gesloten geheel wordt. “Nu is het een gesloten cirkel geworden. Ik wek mijn eigen energie op, gebruik het zelf en kan het ook tijdelijk opslaan. Ik vind het wel mooi om zo zelfvoorzienend te zijn.” 

Het energieverbruik van zijn huis houdt Bob nauwkeurig bij. Op zijn computer laat hij een app zien met grafieken van stroomverbruik, opbrengst van zonnepanelen en het laden van zijn thuisbatterij. “Ik kan hier precies zien wat er gebeurt,” zegt hij terwijl hij door de grafieken scrolt. “Wanneer de warmtepomp aan gaat, wanneer de zonnepanelen leveren, wanneer de batterij oplaadt of juist stroom teruggeeft.” Hij wijst verschillende pieken aan op zijn scherm. 

Nog wat laatste punten op de i

Is hij nu klaar? Bob lacht. “Bijna. Er is nog een klein stukje achter het knieschot op zolder dat ik wil isoleren. Maar verder ben ik met het meeste wel klaar.” En natuurlijk is er altijd werk in de tuin. (Daar heeft hij door de jaren heen al ruim 25 m² tegels verwijderd en veel groene hoekjes gemaakt.) Ondertussen blijft hij gewoon zijn energiegrafieken volgen. Bob is duidelijk iemand die lekker bezig blijft en verduurzamen niet alleen belangrijk vindt, maar er ook zichtbaar plezier in heeft.