Marilou geniet van haar duintuin experiment
“Ik vind het heel leuk om te kijken wat er tevoorschijn komt en wat het goed doet. Het is een soort experiment,” vertelt Marilou over haar voortuin. “Sinds we de grond hebben omgewoeld gebeurt er van alles!” Eerst bestond de voortuin vooral uit gras en een paar struikjes, nu ligt er een begin van een duintuin* met inheemse planten, een wadi en ruimte voor wat vanzelf wil groeien. “Ik hoef bijna geen onkruid te wieden, niet alles hoeft strak en aangeharkt te zijn, dat is juist de bedoeling.”
De jaren 30-woning in Bennebroek waar Marilou den Outer en haar man Bart wonen, is ook het ouderlijk huis van Bart. Toen ze er in 2007 weer kwamen wonen, pakten ze het huis stap voor stap aan. Maar ook de tuin veranderde de afgelopen tijd flink. Een bezoek van een Tuinranger gaf Marilou het zetje om van het saaie grasveldje een duintuin te maken.
Van saai grasveldje naar een duintuin
“Het was gewoon een nietszeggend grasveldje met wat plantjes eromheen. We zitten er ook niet, vanwege het vele verkeer dat langsrijdt. We deden er eigenlijk niks mee. Af en toe het gras maaien,” zegt Marilou. Ze had via via weleens gehoord van het concept ‘duintuin’. Omdat de grond in de voortuin van nature zandig is en weinig water vasthoudt, leek een duintuin Marilou een mooie mogelijkheid. “Maar waar ik dan moest beginnen vond ik toch lastig. Toen hoorde ik van de Tuinrangers.” Ze vulde online een aanvraag in en gaf daarbij aan dat ze hulp nodig had bij haar duintuin.
Tuinranger Katrien kwam ongeveer een jaar geleden bij haar thuis langs voor een tuinadvies. Het bezoek beviel goed. “Dat was echt fantastisch. Ze had zich goed voorbereid en al een schets gemaakt van hoe we de tuin konden aanpakken. Ze had een hele map met informatie en tips, speciaal voor een duintuin. Maar ze keek veel breder, ook naar wat mijn wensen waren en de situatie in de tuin. Zoals de zanderige en poreuze grond en stand van de zon. Daar hadden we heel veel aan.”
In november vorig jaar gingen Marilou en Bart aan de slag. Ze haalden een groot deel van het gras weg, ploegden de grond om en groeven een wadi. In het voorjaar plantten ze verschillende inheemse planten die passen bij de duingrond en van nature voorkomen in deze omgeving.
Een tuin vol verrassingen
In april verschenen er spontaan klaprozen, terwijl eerdere pogingen om bloemen te zaaien weinig hadden opgeleverd. “Het was een prachtig gezicht, die klaprozen. Er gebeurde ineens iets, terwijl er vroeger op dat grasveldje eigenlijk helemaal niks gebeurde.” Ook andere planten bleken zich thuis te voelen. “De ossentong was een bijzondere verrassing. Het is een heel klein plantje, maar het werd een enorme bos, en hij bloeit nog steeds. Die heeft het heel erg naar zijn zin.”
Marilou houdt in een logboek bij wat er groeit en bloeit. Zo kan ze de komende jaren zien wat het goed doet op deze plek. “Niet alles slaat meteen aan. Sommige struiken groeiden nauwelijks door de droge periode en een paar planten hebben het niet gered. Maar dat hoort erbij. Het blijft een experiment maar dat vind ik juist het leuke ervan.”
Ze wil de tuin nog aanvullen met planten die later in het seizoen bloeien. Ook heeft ze extra gezaaid en staat ze op het punt om nog wat voorjaarsbollen te planten. Haar doel is een tuin die op verschillende momenten in het jaar iets te bieden heeft.
Anders kijken naar onkruid
Niet alleen de tuin is veranderd, ook de manier waarop Marilou naar haar tuin kijkt is veranderd. Onkruid is niet meer altijd een ongewenst plantje. “Ik ben gegaan van een gevoel onkruid te moeten wieden naar: hé eens kijken wat er nu weer opkomt. En dan dus ontdekken welke plant zich op deze grond echt thuisvoelt. Dat heet dan inheems,” vertelt ze. “Zevenblad haal ik meestal wel weg, dat verstikt de planten en de bodem.”
Ook in de achtertuin laat ze meer groeien. Ze probeert planten en bloemen ruimte te geven, ook als die er wat minder netjes uitzien. Oude stengels blijven bijvoorbeeld in de winter staan. Die bieden beschutting aan insecten en de zaden zijn voedsel voor vogels. “Ik heb ook kaardenbollen geplant. Ik hoop dat er deze winter puttertjes op af komen, dat zou ik wel mooi vinden.”
Marilou probeert bovendien zo veel mogelijk biologisch te tuinieren, zonder bestrijdingsmiddelen. “Ik koop alleen nog biologische planten, zaden en bloembollen. Bij tuincentra zie ik veel planten die speciaal voor bijen en vlinders zijn. Toch zijn die planten vaak nog bespoten en dus juist schadelijk voor insecten. Gelukkig wordt dit steeds bekender en zijn er ook in de regio steeds meer tuincentra die onbespoten planten verkopen.”
De nieuwe manier van tuinieren bevalt haar goed. De tuin vraagt minder onderhoud en had tijdens de droge zomer nauwelijks water nodig.
Een wadi en een groendak voor wateropvang
Bij de aanleg van de duintuin maakten Marilou en Bart ook een wadi. Ze koppelden de regenpijp van het riool af. Via een gootje stroomt het regenwater nu naar de wadi. Omdat de bodem uit zand bestaat, zakt het water snel weg, ook na een flinke regenbui. Ze willen nog gaan onderzoeken of ze het water in de toekomst wat langer kunnen vasthouden.
Ook op het dak van de uitbouw is groen te vinden. Daar legden ze zelf een groendak aan, met verschillende soorten planten. “Het is geen standaard dak met alleen sedum. Sommige planten groeien wat hoger en bloeien,” licht Marilou toe. “Ook dit is een experiment. Het groendak op de uitbouw doet het erg goed, zelfs na de droge zomer.” In de tuin hadden ze ook een groendak op de schuur aangelegd. Maar deze was, vanwege schaduw door een flinke boom, niet zo succesvol.
Marilou was ook betrokken bij De Energieke Burger
Ook in huis hebben Marilou en Bart in stappen verduurzaamd. Marilou zat wat dat betreft op de juiste plek. Ze was vanaf het begin betrokken bij De Energieke Burger, een lokaal initiatief dat inwoners helpt om energie te besparen en hun woning te verduurzamen.
Marilou hield zich onder meer bezig met de communicatie, zoals de website en Facebook. Inmiddels is De Energieke Burger uitgegroeid tot een organisatie met een grote groep vrijwillige energiecoaches. Zij bezoeken inwoners thuis en geven advies over het verduurzamen van de woning. Ze hebben al meer dan 1250 huishoudens energieadvies gegeven.
Marilou vindt het mooi om te zien hoe het initiatief is gegroeid en hoe inwoners de energiecoaches weten te vinden. De kracht zit voor haar juist in het lokale en vrijwillige karakter. “Ik vind het mooi dat de gemeente dit faciliteert. Maar het is vooral geweldig om te ervaren hoe betrokken en bevlogen de vrijwilligers zijn.” Na bijna 7 jaar heeft zij onlangs het stokje overgedragen en gaat zij zich meer richten op één van haar andere hobby’s: muziek.
Gewoon beginnen met iets dat bij je past
Of het nu gaat om de tuin, het huis of energie besparen, Marilou hoeft niet alles vooraf precies uitgedacht te hebben. Ze vindt het juist leuk om iets uit te proberen en te ontdekken wat werkt. Soms pakt iets anders uit dan verwacht, soms levert het een onverwachte verrassing op, zoals de klaprozen in de voortuin, of deze oktober, toen ineens een groepje bloeiende gele vlasbekjes verscheen.
Haar boodschap is dan ook eenvoudig: “Kijk naar wat bij je past. Ga gewoon iets doen en zie wat er gebeurt!”
* Een duintuin is een groene, levendige tuin met volop ruimte voor planten en bloemen die passen bij het landschap in onze regio. Denk aan soorten die van nature in de duinen voorkomen en goed gedijen op de plaatselijke zandgrond. Het project Jouw Duintuin is een initiatief van o.a. Nationaal Park Zuid-Kennemerland, IVN Natuureducatie en gemeente Bloemendaal. Het stimuleert inwoners om hun tuin op een natuurlijke manier te laten aansluiten op de omgeving. Dat is niet alleen mooi om te zien, maar biedt ook voedsel en schuilplekken voor insecten, vogels, vlinders en andere dieren.